Głównej zawartości

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności

ul. Skarbowa 1

73 - 110 Stargard Szczeciński


Budynek Starostwa Powiatowego

Parter (lewe skrzydło) pokoje 020, 021

tel. (91) 48 04 902, 903

 

Interesanci przyjmowani są w pokoju nr 021  - numer tel. (91)48-04-903.


Przewodnicząca: Joanna Banaszewska

 

 

ORZEKANIE O (STOPNIU) NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Orzekanie o (stopniu) niepełnosprawności w celu uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej reguluje ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.).

Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (lub opiekun prawny dziecka do lat 16, który ubiega się o orzeczenie o niepełnosprawności) składa wniosek o ustalenie (stopnia) niepełnosprawności do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. W skład zespołu wchodzą specjaliści z różnych dziedzin, tj. lekarze, psycholodzy, doradcy zawodowi, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści uznani za niezbędnych do rozpatrzenia indywidualnej sprawy osoby zainteresowanej uzyskaniem orzeczenia.

 

STOPNIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Niepełnosprawność podlega stopniowaniu w zależności od stanu naruszenia sprawności organizmu.

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ustala trzy stopnie niepełnosprawności:

1.      znaczny,

2.      umiarkowany,

3.      lekki.

Do znacznego stopnia niepełnosprawnościzalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawnościzalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

Do lekkiego stopnia niepełnosprawnościzalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przeprowadza postępowanie, w wyniku którego wydaje orzeczenie zaliczające osobę do jednego z wyżej określonych stopni niepełnosprawności lub w przypadku dziecka zalicza do osób niepełnosprawnych (bez nadawania stopnia).

Orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności jest dokumentem nadającym osobie status niepełnosprawności i stanowi podstawę do korzystania z ulg i przywilejów przysługujących osobom niepełnosprawnym na podstawie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz innych ustaw i przepisów wykonawczych do tych ustaw, określających uprawnienia osób niepełnosprawnych.

Przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności bierze się pod uwagę zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez:

1)  upośledzenie umysłowe począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym;

2)  choroby psychiczne, w tym:

a)  zaburzenia psychotyczne,

b)  zaburzenia nastroju począwszy od zaburzeń o umiarkowanym stopniu nasilenia,

c)  utrwalone zaburzenia lękowe o znacznym stopniu nasilenia,

d)  zespoły otępienne;

3)  zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, w tym:

a)  trwałe uszkodzenie czynności ruchowej jednego lub obu fałdów głosowych,

b)  częściowa lub całkowita utrata krtani z różnych przyczyn,

c)  zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniem mózgu - wyższych ośrodków mowy,

d)  głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego;

4)  choroby narządu wzroku, w tym wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku powodujące ograniczenie jego sprawności, prowadzące do obniżenia ostrości wzroku w oku lepszym do 0,3 według Snellena po wyrównaniu wady wzroku szkłami korekcyjnymi lub ograniczenie pola widzenia do przestrzeni zawartej w granicach 30 stopni;

5)  upośledzenia narządu ruchu, w tym:

a)  wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu,

b)  układowe choroby tkanki łącznej w zależności od okresu choroby i stopnia wydolności czynnościowej,

c)  zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem stawów kręgosłupa w zależności od stopnia wydolności czynnościowej,

d)  choroby zwyrodnieniowe stawów w zależności od stopnia uszkodzenia stawu,

e)  choroby kości i chrząstek z upośledzeniem wydolności czynnościowej,

f)   nowotwory narządu ruchu,

g)  zmiany pourazowe w zależności od stopnia uszkodzenia i możliwości kompensacyjnych;

6)  epilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych spowodowanych różnymi czynnikami etiologicznymi lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi;

7)  choroby układu oddechowego i krążenia, w tym:

a)  przewlekłe obturacyjne i ograniczające, zakaźne choroby płuc prowadzące do niewydolności oddechowej,

b)  nowotwory płuc i opłucnej, prowadzące do niewydolności oddechowej,

c)  wrodzone i nabyte wady serca, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie, zaburzenia rytmu serca z zaburzeniami hemodynamicznymi kwalifikującymi co najmniej do II stopnia niewydolności serca według Klasyfikacji NYHA,

d)  nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi,

e)  miażdżycę zarostową tętnic kończyn dolnych począwszy od II stopnia niedokrwienia kończyn według Klasyfikacji Fontaine'a,

f)   niewydolność żył głębokich z powikłaniami pod postacią zapaleń i długotrwałych owrzodzeń;

8)  choroby układu pokarmowego, w tym:

a)  choroby przełyku powodujące długotrwałe zaburzenia jego funkcji,

b)  stany po resekcji żołądka z różnych przyczyn z licznymi powikłaniami,

c)  przewlekłe choroby jelit o różnej etiologii, powikłane zespołem złego wchłaniania,

d)  przewlekłe choroby wątroby o różnej etiologii w okresie niewydolności wątroby,

e)  przewlekłe zapalenie trzustki wymagające długotrwałej farmakoterapii,

f)   nowotwory układu pokarmowego;

9)  choroby układu moczowo-płciowego, w tym:

a)  zaburzenia czynności dróg moczowych prowadzące do niewydolności nerek,

b)  choroby nerek o różnej etiologii prowadzące do ostrej lub przewlekłej mocznicy,

c)  wielotorbielowate zwyrodnienie nerek typu dorosłych,

d)  nowotwory złośliwe układu moczowego i narządów płciowych;

10)  choroby neurologiczne, w tym:

a)  naczyniopochodny udar mózgu przemijający, odwracalny, dokonany, prowadzący do okresowych lub trwałych deficytów neurologicznych o różnym stopniu nasilenia,

b)  guzy centralnego układu nerwowego w zależności od typu, stopnia złośliwości, lokalizacji i powstałych deficytów neurologicznych,

c)  pourazowa cerebrastenia i encefalopatia,

d)  choroby zapalne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego prowadzące do trwałych deficytów neurologicznych,

e)  choroby układu pozapiramidowego w zależności od stwierdzanych objawów neurologicznych,

f)   choroby rdzenia kręgowego,

g)  uszkodzenia nerwów czaszkowych i obwodowych o różnej etiologii;

11)  inne, w tym:

a)  choroby narządów wydzielania wewnętrznego o różnej etiologii, wywołane nadmiernym wydzielaniem lub niedoborem hormonów w zależności od stopnia wyrównania lub obecności powikłań narządowych, pomimo optymalnego leczenia,

b)  choroby zakaźne lub zespoły nabytego upośledzenia odporności w zależności od fazy zakażenia,

c)  przewlekłe wielonarządowe choroby odzwierzęce w II i III okresie choroby zależnie od zmian narządowych,

d)  choroby układu krwiotwórczego o różnej etiologii w zależności od patologicznych zmian linii komórkowych szpiku w procesie hemopoezy,

e)  znacznego stopnia zeszpecenia powodujące stałe ograniczenia w kontaktach międzyludzkich, jak i pracy zawodowej;

12)  całościowe zaburzenia rozwojowe, powstałe przed 16 rokiem życia, z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypiami zachowań, zainteresowań i aktywności o co najmniej umiarkowanym stopniu nasilenia.

Symbol przyczyny niepełnosprawności oznacza się następująco:

  1. 01-U- upośledzenie umysłowe;
  2. 02-P- choroby psychiczne;
  3. 03-L- zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
  4. 04-O- choroby narządu wzroku;
  5. 05-R- upośledzenie narządu ruchu;
  6. 06-E- epilepsja;
  7. 07-S- choroby układu oddechowego i krążenia;
  8. 08-T- choroby układu pokarmowego;
  9. 09-M- choroby układu moczowo-płciowego;
  10. 10-N- choroby neurologiczne;
  11. 11-I- inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
  12. 12-C- całościowe zaburzenia rozwojowe.

Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub wskazaniach do ulg i uprawnień odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej osoby zainteresowanej lub dziecka.

Orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu.

 

JAK UZYSKAĆ ŚWIADCZENIA

PROCEDURY W USTALENIU STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (dla osób dorosłych) lub orzeczenia o niepełnosprawności (dla dzieci) składa wniosek do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przy powiatowym centrum pomocy rodzinie. Właściwym do rozpatrzenia wniosku jest powiatowy zespół w miejscu zamieszkania osoby. Wniosek można również złożyć w miejscu długotrwałego pobytu osoby, np. długotrwałego pobytu u rodziny, osób bliskich lub w instytucjach takich jak dom pomocy społecznej, szpital lub zakład karny.

Obowiązkiem zespołu orzekającego o stopniu niepełnosprawności jest rozpatrzenie wnioskuosoby w terminie jednego miesiąca od dnia zgłoszenia, a w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań specjalistycznych w okresie dwóch miesięcy. Obowiązkiem osoby składającej wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest aktywne uczestniczenie w postępowaniu zespołu orzekającego i dostarczenie posiadanych dokumentów, które pozwolą na określenie stopnia niepełnosprawności Osoba zainteresowana jest zawiadamiana przez zespół o terminie posiedzenia zespołu na co najmniej 14 dni przed posiedzeniem z pouczeniem o obowiązkowym stawiennictwie. Jeśli osoba zainteresowana nie może wziąć udziału w posiedzeniu zespołu ze względu na długotrwałą chorobę, poświadczoną zaświadczeniem lekarskim, uniemożliwiającą przybycie na posiedzenie, przewodniczący zespołu kieruje do miejsca zamieszkania lub pobytu osoby lekarza, który dokona oceny jej stanu zdrowia. W tym przypadku posiedzenie zespołu przebiega bez udziału osoby zainteresowanej. Dwukrotna, nie usprawiedliwiona nieobecność osoby zainteresowanej na posiedzeniu, mimo wezwań do uczestnictwa, powoduje, że przewodniczący zespołu zawiadamiają o odstąpieniu od rozpatrzenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności .

W wyniku przeprowadzonego postępowania powiatowy zespół orzekający wydaje orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności.

Orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności jest prawnym dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność, spełniającym wymagania formalne, jakie stawia się osobom w celu korzystania z ulg i uprawnień stwarzanym tej zbiorowości w ramach polityki socjalnej państwa kierowanej do osób niepełnosprawnych. Osoby, które nie posiadają orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, są niepełnosprawnymi z punktu widzenia własnej oceny zdolności do wykonywania podstawowych czynności życiowych, czyli przy zastosowaniu kryterium biologicznego.

Katalog uprawnień osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawiera ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Oto niektóre z tych uprawnień:

- czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo,

- osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i godzinach nadliczbowych (nie dotyczy to osób zatrudnionych przy pilnowaniu),

- osoba niepełnosprawna ma prawo do 30 minutowej przerwy w pracy, wliczanej do czasu pracy, na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek,

- osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu:

- uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym raz w roku w wymiarze do 21 dni roboczych,

- wykonywania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego, jeśli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy,

- osoba niepełnosprawna podejmująca działalność gospodarczą na własny rachunek może otrzymać pożyczkę ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rozpoczęcie działalności oraz dofinansowanie do 50% oprocentowania kredytu zaciągniętego na tę działalność,

- osoba niepełnosprawna ma prawo do szkolenia finansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w formach pozaszkolnych w celu nauki zawodu, przekwalifikowania lub podwyższenia kwalifikacji.

Niezależnie od powyższego, osoba niepełnosprawna może korzystać z wielu ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, np.:

- ulg podatkowych,

- ulg komunikacyjnych,

- ulg pocztowo-telekomunikacyjnych,

- świadczeń pomocy społecznej,

- dodatków pielęgnacyjnych, usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

Przynależność do niektórych organizacji pozarządowych (np. Polskiego Związku Niewidomych) wymaga przedłożenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.