Głównej zawartości

Szanowni Państwo!

Mamy nadzieje, że przedstawiona trasa wycieczki po drogach powiatu stargardzkiego zachęci Państwa do odbycia wycieczki i wypoczynku na jego terenie.

Wyjeżdżając drogą krajową nr 10 ze Szczecina w kierunku Bydgoszczy, należy zatrzymać się w Kobylance. W miejscowości tej rośnie pomnikowa lipa, zwana „Wieńcem Zgody". Została ona posadzona na znak pojednania, po trwającej 6 lat wojnie handlowej Stargardu ze Szczecinem. Burmistrzowie zwaśnionych stron posadzili lipę, a wydarzenie to zapoczątkowało kultywowaną w Kobylance tradycję sadzenia ich po upływie każdego stulecia, w rocznicę zawartego pokoju. Najmłodsze z drzew symbolizuje rok 1960. Po obejrzeniu „Wieńca Zgody" warto wstąpić na niewielki cmentarz-lapidarium ze starymi krzyżami i nagrobkami.

Następnie można dojechać do Morzyczyna i Zieleniewa. Miejscowości te położone są nad jeziorem Miedwie (wielk. 35 km²) - piątym co do wielkości w Polsce. Wody jeziora to niezwykła atrakcja dla wędkarzy. Żyją tu węgorze, okonie, szczupaki, leszcze, płocie, sielawy i szlachetna sieja, zwana miedwiańską. Jezioro jest dobrze zagospodarowane - szczególnie jego północna część. Znajdują się tutaj kempingi i motele oraz liczne ośrodki wczasowe, szeroka, piaszczysta plaża strzeżona, boiska sportowe i place zabaw, amfiteatr. Jest również wiele bogato wyposażonych ośrodków sportów wodnych, wypożyczalnia sprzętu pływającego. Każdego roku organizowane są się regaty żeglarskie i windsurfingowe, festyny  i imprezy sportowo-rekreacyjne. Coraz częściej przyjeżdżają tu turyści nie tylko z okolicznych miejscowości, ale z zagranicy, m. in.: z Niemiec, Danii, Szwecji.

Przed wjazdem do Stargardu można zajechać do Grzędzic i obejrzeć XV-wieczną polichromię gotyckiego kościoła.

Po powrocie na główną trasę, z oddali widoczne są wieże stargardzkich kościołów. Na rogatkach miasta można zatrzymać się przy pomniku „15 południka", który wyznacza czas środkowoeuropejski.

Stargard jest stolicą powiatu. To najstarsze (obok Szczecina) miasto na Pomorzu - prawa miejskie uzyskało w 1243 r. Rozwojowi osady sprzyjało położenie przy krzyżujących się szlakach handlowych, prowadzących z Santoka do Wolina i ze Szczecina do Kołobrzegu. Miasto położone jest na Równinie Pyrzycko -Stargardzkiej nad rzeką Iną, w odległości 40 km od granicy państwowej, 180 km od Berlina,120 km od terminalu promowego w Świnoujściu, 36 km od Szczecina i 40 km od międzynarodowego lotniska w Goleniowie. Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym. W Stargardzie zbiega się kilka linii kolejowych. Umożliwiają one bezpośrednie połączenia z Gdańskiem, Szczecinem, Poznaniem, Wrocławiem, Krakowem. Stargard jest doskonałym miejscem dla wielbicieli zabytków i miłośników architektury średniowiecza. Najcenniejszym, wpisanym na listę Pomników Historii Prezydenta RP, jest gotycki kościół NMP z końca XIII wieku, rozbudowany w XIV i XV w. Jego unikatowość polega na tym, że przęsło każdego sklepienia wykonane jest według innego wzoru. Świadectwem wysokiej klasy kunsztu budowlanego jest jego zewnętrzna, bogato zdobiona  elewacja.

Fot.: cit.stargard.com.pl

Warto również zobaczyć:

  • Kościół św. Jana - pochodzi z XV wieku; posiada jedną z najwyższych wież na Pomorzu Zachodnim (99 m) i jedyne na Pomorzu sklepienie kryształowe; znajduje się w nim największy na Pomorzu i jeden z największych w Polsce średniowiecznych dzwonów (3,5 t)
  • Ratusz - największy wśród średniowiecznych na Pomorzu Zachodnim, zbudowany w XIII wieku, przebudowany w XV
  • System obwarowań miejskich - pochodzący z drugiej poł. XIII wieku, stanowiły najpotężniejszy system obronny na Pomorzu:
    • Brama Pyrzycka - najpiękniejsza brama miejska na Pomorzu, zbudowana pod koniec XIII wieku
    • Brama Wałowa - jedyna brama na Pomorzu, która stylowo łączy gotyk  z renesansem; została zbudowana pod koniec XIII wieku
    • Brama Młyńska - jedyna w Polsce i jedna z dwóch na świecie brama rozparta nad korytem rzeki, wzniesiona w połowie XV wieku
    • Brama Świętojańska, obecnie neogotycki tunel z końca XIX wieku
    • Baszta Morze Czerwone - najokazalsza i największa baszta miejska w Polsce (34 m), zbudowana około 1500 roku
    • Baszta Tkaczy, zwana także Lodową, wzniesiona w połowie XV wieku. Jej wysokość to 31 m.
    • Baszta Jeńców - zbudowana na przełomie XV i XVI w. Wysokość: 13 m.
    • Baszta Białogłówka pochodzi z początku XV wieku
    • Basteje przy Baszcie Tkaczy, przy Prochowni i przy Baszcie Jeńców, to jedyne tego typu budynki na Pomorzu, zbudowane w XVI wieku
    • Arsenał - stanowi unikat na Pomorzu, ponieważ w żadnym z miast nie zachowała się budowla o podobnym przeznaczeniu

Zabytki Stargardu znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

Pozostałe obiekty to:

  • Krzyż pokutny - powstały w 1542 roku, największy krzyż pokutny w Polsce
  • Wieża ciśnień - najwyższy wodozbiór w Polsce (67 m)
  • Czerwone Koszary - największy kompleks koszarowy na Pomorzu
  • Kościół św. Krzyża - wzniesiony w XV wieku, położony w Kluczewie
  • Najstarszym obszarem zieleni wysokiej jest Park Chrobrego

Na terenie miasta znajduje się kilkanaście pomników, obelisków, kamieni i tablic pamiątkowych. Najliczniej reprezentowane są pomniki powojenne, zachowało się też kilka monumentów z okresu międzywojennego (głównie na Cmentarzu Jeńców Wojennych przy ul. Reymonta).

W Stargardzie znajduje się międzynarodowy cmentarz wojskowy z okresu I i II wojny światowej, na którym spoczywa ok. 5 tys. żołnierzy różnych narodowości. Dla uczczenia ich pamięci, nazwiska na tablicach umieszczone są wzdłuż parkanu. Wewnątrz cmentarza znajdują się pomniki - symbole związków religijnych, których wyznawcy pochowani są na cmentarzu.

Po zwiedzeniu Stargardu kierujemy się na drogę prowadzącą do Chociwla. Przy rozwidleniu dróg do Chociwla i Maszewa można zatrzymać się przy krzyżu pokutnym, stojącym po lewej stronie, pod dębem. Kamienny krzyż pokutny z 1542 r. liczy 2,76 m wysokości. Własnoręcznie wykonał go Wawrzyniec Mader, jako karę za zamordowanie swojego krewnego Hansa Billeke. Stara legenda głosi, że dotknięcie krzyża przynosi szczęście.

W drodze do Chociwla mijamy (oznakowany tablicami) jedyny na Pomorzu rezerwat geologiczny „Ozy Kiczarowskie". Rezerwat utworzony został w 1962 r. na powierzchni 4,7 ha. Jest to wał piaszczysty powstały wskutek nagromadzenia się piasku w dolinach rzecznych płynących pod lodowcem lub w szczelinach w obrębie lodowca.

Dojeżdżając do zjazdu w prawo, do Pęzina, podziwiać można zamek, który wybudowany został w XII wieku jako siedziba pomorskiego rodu Pansin. Na przestrzeni dziejów zmieniła się jego forma. Jako budowla gotycka, złożona z zamku właściwego i przedzamcza, otoczony był murem i fosą, której zarys do dziś jest czytelny. Z czasem rozbudowano go w stylu renesansu, a w wieku XIX w stylu neogotyckim. Przez jakiś czas zamkiem władali Borkowie, inny z wielkich rodów rycerskich. Następnie swoją komandorię mięli tu joannici. Od 1680 do 1945 roku prawowitymi właścicielami zamku w Pęzinie byli Puttkamerowie. Po wojnie został odrestaurowany, a obecnie jest własnością prywatną.


Dalej mamy zjazd w prawo do miejscowości: Trąbki i Marianowo.

W Marianowie znajduje się klasztor cysterek, którego ufundował w 1248 roku książę Barnim I. Po reformacji urządzony został w nim zakład dla panien szlacheckich. To właśnie tam blisko 40 lat spędziła Sydonia von Borck, którą posądzono o czary i o klątwę rzuconą na ród Gryfitów, następnie ścięto i spalono na stosie w 1620 r. Sydonia  jest patronką odbywającego się od kilku lat w Marianowie festynu p.n. „Lato z Sydonią".


W Chociwlu - miasteczku leżącym na Pojezierzu Ińskim, nad malowniczą rzeką Krąpiel i jeziorem Starzyc - z zachowanych do dnia dzisiejszego zabytków wymienić należy późnogotycki kościół z bramą z przejazdem z pierwszej połowy XV w., przebudowany w 1867 r. w stylu neogotyckim. Do atrakcji miasteczka należy jezioro Starzyc w kształcie litery „S" o długości ok. 2 km i szerokości ok. 400 m., a głębokości dochodzącej do 6 m.

Za Chociwlem zjeżdżamy z głównej trasy w kierunku Kamiennego Mostu.

Po lewej stronie drogi rozpoczyna się Iński Park Krajobrazowy, utworzony w 1981 r. na powierzchni ok. 18 tys. ha (z otuliną 44 tys. ha). Pocięty korytami rzek i rynien pogliacjalnych, wzniesieniami o zróżnicowanej wysokości i nachyleniach stoków, wąwozami i zagłębieniami, które wypełniają torfowiska i niewielkie oczka wodne. Park obejmuje teren o wybitnych walorach krajobrazowych. Znajduje się tutaj 18 jezior o powierzchni powyżej 5 ha i 45 mniejszych. Największym akwenem jest jezioro Ińsko, niezwykle malownicze połączenie pięciu rynien, otoczonych wzniesieniami - miejsce odbywających się w czerwcu Międzynarodowych Zawodów w Łowiectwie Podwodnym i Fotografii Podwodnej. Wielkością i niezwykle urozmaiconą licznymi zatokami i półwyspami linią brzegową wyróżnia się jezioro Woświn.

Fot.: cit.stargard.com.pl

Bogactwem Parku Ińskiego jest również świat przyrody. Żyją tu m. in.: bobry, wydry, żółwie błotne, rzekotka drzewna oraz ptaki - bielik, orlik krzykliwy, kania ruda i czarna, bocian czarny, żuraw czarny. Rośnie tu 800 gatunków roślin, z których 12 objętych jest ochroną ścisłą. Na terenie parku znajduje się kilka rezerwatów przyrody, z których dwa: „Kamienna Buczyna" i „Wyspa Sołtyski", utworzono dla ochrony buczyny. Rezerwat „Głowacz" chroni krajobraz polodowcowy oraz występującą na tym obszarze florę i faunę. Niezwykle ciekawy jest użytek ekologiczny „Grzybieniowe Jeziorko" w miejscowości Ognica - za sprawą roślinności wodnej oraz „Stawy Lutkowskie" w miejscowości Lutkowo, które zainteresuje ornitologów - od kwietnia do lipca zbierają się tutaj na nocleg żurawie.

Ińsko to malowniczo położone miasteczko na Pojezierzu Ińskim, nad jeziorem Ińsko. Jezioro kształtem swym przypomina rozłożoną, zdeformowaną dłoń. Miasto dotkliwie zniszczone podczas wojny, posiadało cztery główne ulice i osiem bocznych, których zarys, zachował się do dziś. Pozostały również fragmenty murów średniowiecznych z XV w. Miasteczko to ważny ośrodek turystyczny z kąpieliskiem i wieloma ośrodkami wypoczynkowymi, zlokalizowanymi nad samym jeziorem z przejrzystą wodą. Corocznie odbywa się tu ogólnopolska impreza „Ińskie Lato Filmowe", która przyciąga licznych fanów kina.

Po II wojnie światowej na teren Pojezierza lńskiego przybyli repatrianci z Kresów II RP. W krajobrazie kulturowym tego regionu pojawiły się nowe elementy charakterystyczne dla terenów wschodnich. Wieś wyludniała się. Ostatnimi czasy jednak coraz częściej stare gospodarstwa są remontowane. Buduje się też nowe domy na starych siedliskach, głównie z przeznaczeniem na cele turystyczne i rekreacyjne.

Interesujące obiekty architektury i sztuki znajdują się również w innych miejscowościach powiatu stargardzkiego. W Suchaniu mamy gotycki kościół z kamienia polnego, którego ściana szczytowa rozczłonkowana jest blendami typu stargardzkiego, zachwycając renesansowo-barokowym wystrojem wnętrza. Suchań, którego początki sięgają końca XIII wieku, jest niezwykle ciekawy ze względu na zachowany do dziś układ urbanistyczny. Kształt jego zabudowy przypomina wrzeciono o długości jednego kilometra i szerokości 100 metrów, ograniczone dwiema głównymi ulicami, przeciętymi przez sieć wąskich uliczek. W centralnej części wrzeciona wytyczono nieregularny rynek, przy którym wznosi się kościół.

Na terenie gminy Suchań, w Żukowie znajduje się stadnina koni, która dysponuje krytą ujeżdżalnią koni, umożliwiającą jazdę konną w okresie zimowym. Ośrodek Jeździectwa Konnego w Żukowie dysponuje ponad setką koni sportowych. Posiada zaplecze noclegowe i rekreacyjne. Na terenie gminy znajduje się Jezioro Wapnickie o pow.62,5 ha i Jezioro Sierakowskie o pow. 65 ha, które pełnią głównie funkcję rybacką. Oba jeziora posiadają zaplecze noclegowe z wypożyczalnią sprzętu pływackiego.

Warto odwiedzić wiele innych malowniczych zakątków naszego powiatu. A znaleźć je można na obszarze gminy Stara Dąbrowa, położonej na Równinie Nowogardzkiej i w gminie Dolice, bogatej w kompleksy leśne. Przepływająca tamtędy rzeka Mała Ina należy do przyjemnych tras spływów kajakowych.

Fot.: cit.stargard.com.pl

Głównymi elementami stanowiącymi o rozwoju turystyki są zabytki Starówki Stargardzkiej oraz przyrodnicze otoczenie miasta (Planty, jezioro Miedwie, rzeka Ina). Na terenie miasta wytyczono trzy piesze szlaki turystyczne:

  • Stargardzki Szlak Staromiejski Stargard - Klejnot Pomorza - (żółty) biegnie po okręgu stargardzkich plant oraz przechodzi przez Rynek Staromiejski. Trasa ma długość ok. 3 km i można ją zacząć z dowolnego miejsca.
  • Szlak Anny Jagiellonki - (niebieski) jego długość to 35,2 km (3 km na terenie miasta).
  • Szlak im. Hetmana Stefana Czarnieckiego - (czerwony) nazwa szlaku upamiętnia pobyt wojsk polskich pod dowództwem hetmana, w tych okolicach. Łączna długość to 62,5 km (w granicach miasta 4 km).

Warte polecenia są punkty widokowe na terenie miasta:

  • Baszta Morze Czerwone;
  • Wieża Kolegiaty Najświętszej Marii Panny Królowej Świata.


Zapraszamy serdecznie!


Gmina miejska Stargard Szczeciński

Nagromadzenie oraz klasa stargardzkich zabytków czynią z miasta niepowtarzalne pod względem turystycznym miejsce. Okazją do poznania średniowiecznego miasta jest zwiedzenie szlaku „Stargard - Klejnot Pomorza". Trasa szlaku wiedzie plantami - długość 3 km., wzdłuż potężnych wałów, bram, baszt i bastei. Podziwiać można wieże kościołów - na czele z wieżą kościoła św. Jana, najokazalsze baszty w kraju oraz jedną z dwóch w Europie bram rozpiętych nad korytem rzeki - Bramą Portową. Największą atrakcją dla turystów będzie wizyta w monumentalnej Kolegiacie Mariackiej, uznanej za jeden z najpiękniejszych ceglastych kościołów w Polsce. Stargard znajduje się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

Amatorzy aktywnego wypoczynku skorzystać mogą z bogatej oferty ośrodków wypoczynkowych nad jeziorem Miedwie. Plaża, kąpieliska, wypożyczalnie sprzętu wodnego oraz kluby windsufringowe sprawią, że każdy znajdzie coś dla siebie.
 
Warto zobaczyć:
 
Stargard
-         kościół parafialny  pw. NMP Królowej Świata, zbudowany w stylu gotyckim na przełomie  XIII/XIV w.,  w 2 poł. XIV w. oraz pod koniec XIV w., restaurowany w latach 1905 -11
{vsig}images/turystyka/mstargard/1"/> ]

-         zespół budynków plebanii przy kościele NMP Królowej Świata, murowano-ryglowych, z poł. XV w., 1 poł. XVI w. i poł. XIX w.

{vsig}images/turystyka/mstargard/2"/>Zespół budynków plebanii przy kościele NMP Królowej Świata ]

-         kościół parafialny. pw. św. Jana Chrzciciela, murowany, gotycki, z  poł. XIII w. i pocz. XV w.

{vsig}images/turystyka/mstargard/3"/>kościół parafialny. pw. św. Jana Chrzciciela|kościół parafialny. pw. św. Jana Chrzciciela|kościół parafialny. pw. św. Jana Chrzciciela]


-         kościół parafialny pw. Św. Ducha, murowany, neogotycki, z lat 1874-77
-         kościół parafialny pw. Św. Krzyża w Kluczewie, murowany, gotycki,  XV w.
-         kościół prawosławny  pw. św. Piotra i Pawła, murowany, neogotycki, z 1880 r.

{vsig}images/turystyka/mstargard/4"/>kościół prawosławny pw. św. Piotra i Pawła, murowany, neogotycki, z 1880 r.]


-         krzyż pokutny, kamienny z 1542 r. - największy w Polsce
-         mury  miejskie z basztami: Morze Czerwone, Białogłówka, Jeńców, Tkaczy; z przełomu XIII/XIV
{vsig}images/turystyka/mstargard/5"/>mury miejskie z basztami: Morze Czerwone, Białogłówka, Jeńców, Tkaczy; z przełomu XIII/XIV]
-         Brama Pyrzycka z końca XIII w., rozbudowana w 1439 r.
-         Brama Wałowa z ok. 1430 r., przebudowa renesansowa w 1590 r.
-         Brama Młyńska (Wodna), z pocz. XV w.

{vsig}images/turystyka/mstargard/6"/>Brama Młyńska (Wodna), z pocz. XV w.]
-         basteje przy Baszcie Jeńców i Baszcie Tkaczy
-         arsenał (obecnie archiwum), z przełomu  XV/XVI w.
-         ratusz, murowany, gotycki, z 2poł. XIII w., końca XIV w., oraz poł. XVI w., rekonstruowany w latach 1896 - 97

 
{vsig}images/turystyka/mstargard/7"/>ratusz, murowany, gotycki, z 2poł. XIII w., końca XIV w., oraz poł. XVI w., rekonstruowany w latach 1896 – 97]

-         odwach, murowany, klasycystyczny, z pocz. XVIII w. (obecnie Muzeum)

 
{vsig}images/turystyka/mstargard/8"/>odwach, murowany, klasycystyczny, z pocz. XVIII w. (obecnie Muzeum)]
-         kamienica, ul. Kazimierza Wielkiego 13, murowana, gotycka, z  poł. XV w.
-         kamienica, ul. Mieszka  1, murowana, renesansowa,  z XV w. i 1 poł. XVI w.
-         kamienice Rynek Staromiejski 3 i 4, murowane, barokowe, z 2 poł. XVII w.
-         dom bractwa strzeleckiego; ul. Ochronna 9, murowany,  z 1861 r.
-         spichlerz, murowany, z końca  XVII w.
-         młyn (obecnie hotel - restauracja), ul. Gdańska 5, murowany, neogotycki, z 1894 r.
-         wodociągowa wieża ciśnień (komunalna), murowana, neogotycka, z 1897 r.
{vsig}images/turystyka/mstargard/9"/>wodociągowa wieża ciśnień (komunalna), murowana, neogotycka, z 1897 r.]

-         linia kolei wąskotorowej, Stargard-Ińsko z odgałęzieniem do Dobrej Nowogardzkiej, otwarta od 1895 r.
-         dworzec kolejowy wąskotorowy, murowany, z przełomu  XIX/XX w.
-         gród z podgrodziem
-         grodzisko „Osetno"

Centrum Informacji Turystycznej
73-110 Stargard Szczeciński, Rynek Staromiejski 4
tel./fax (+91) 578-54-66

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.; www.stargard.pl
 
Muzeum w Stargardzie
Rynek Staromiejski 2-4
Tel/fax. (091) 578 38 35, 577 25 56
email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Jest największą gminą pod względem powierzchni w powiecie stargardzkim. W granicach gminy znajdują się cenne ze względów krajobrazowych i przyrodniczych obszary mające znaczenie regionalne a nawet ponadregionalne. Należą do nich: rynna jeziora Miedwie - doskonałego do uprawiania sportów wodnych jak np. żeglarstwa czy windsurfingu, dolina rzeki Iny i rzeki Krąpieli oraz Ozy Kiczarowskie. Gmina ta należy do najbogatszych na Pomorzu Zachodnim pod względem liczby zabytkowych założeń pałacowo - parkowych. Parki wiejskie, aleje oraz starodrzew przykościelny i cmentarny stanowią wartościowy element krajobrazu gminy jako składnik szaty roślinnej jak i część zasobów kulturalnych. Znajdują się tu liczne aleje i zadrzewienia przydrożne. Część z nich powiązana jest z istniejącymi założeniami parkowymi.
Warto zobaczyć: 

Barzkowice
-         pałac, murowany, eklektyczny, z 2 poł. XIX w., rozbudowany w 1911 r.
-         park romantyczny, z pocz. XIX w. , rozbudowany na. pocz. XX w.
 
Grzędzice 
-         kościół parafialny. pw. św. Ap. Piotra i Pawła, murowany, gotycki, z poł. XV w. i  pocz. XVI w., z cenną XV-wieczną polichromią

{vsig}images/turystyka/gmstargard/1{/vsig}

Klępino 
-         kościół filialny pw. Narodzenia NMP, murowany, z przełomu XV/XVI w., przebudowany w  XIX w.
 
Koszewko 
-         kościół filialny pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus, murowany, z 1 poł. XVI w., przebudowany w 1709 r.
-         pałac, murowany, z 2 poł. XIX w.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/2{/vsig}

-         park krajobrazowy z XIX w.
-         grodzisko
 
 Koszewo
-         kościół filialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, murowany, gotycki, z 2 poł. XV w. i 1 poł. XVI w.
-         pałac, murowany, z 2 poł. XIX w.,
-         park krajobrazowy, z XVIII i  XIX w.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/3{/vsig}

Krąpiel 
-         kościół, murowany, gotycki, z przełomu XIII/XIV w.
-         pałac murowany, z  poł. XIX w.
-         park krajobrazowy z  XIX w.
 
 Kurcewo
-         grodzisko
 
Lubowo 
-         dzwonnica przy kościele filialnym pw. Św. Rodziny, ryglowa, z XVII w.
 
Małkocin 
-         kościół filialny pw. św. Józefa, murowany, gotycki, z  1 poł. XVI w. , restaurowany  w 1854 r.
-         dwór, murowany, z pocz. XIX w. i końca XIX w., oficyna, murowana, z przełomu XIX/XX w.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/4{/vsig}

-         gołębnik, murowany, z 1854 r.
-         park krajobrazowy z XIX w.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/5{/vsig}

Pęzino 
-         kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP, murowany, z poł. XVI w., przebudowany w 1906 r.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/6{/vsig}

-         zamek, murowany z 4 ćw. XIV-XV w. - skrzydło gotyckie i wieża z ok. 1600 r. - skrzydło renesansowe z kaplicą, z 1853-55 r., - skrzydło neogotyckie, przebudowane w 1935 r.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/8{/vsig}

-         park krajobrazowy na przełomie XVIII/XIX w.

{vsig}images/turystyka/gmstargard/7{/vsig}

Poczernin 
-         kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, murowany,  z 1 poł. XV., z wieżą z 2 poł. XV w.
 
Skalin
-         kościół filialny pw. Matki Boskiej Różańcowej, murowany,  z 1 poł. XV w.,  przebudowany w XIX w.
 
Smogolice 
-         kościół filialny pw. św. Apostoła. Piotra i Pawła, murowany, z 2 poł. XV w., z wieżą z  1873 r.

Sowno 

-          kościół filialny pw. św. Marii Magdaleny, neogotycki, z 1889 r., z cennym drewnianym, renesansowym ołtarzem oraz amboną (1554-1561). W kruchcie  wieżowej wmurowana płyta nagrobna z ok. 1599 r. dla błazna księcia Jana Fryderyka Klausa Hintze.

Strachocin
-         kościół filialny pw. Św. Faustyny Kowalskiej, murowany, z 4 ćw. XIII w.
 
Strzyżno
-         kościół filialny Matki Boskiej Częstochowskiej, murowany, gotycki, z XV/XVI w.
 
Święte 
-         kościół filialny pw. św. Antoniego z Padwy, murowany, z 2 poł. XV w., przebudowany w XIX w.
 
Trzebiatów 
-         kościół filialny pw. Narodzenia NMP, murowany, z 2 poł. XV w
 
 Tychowo 
-         kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, murowany, z  XV w., przebudowany w XIX w.
 
 Ulikowo 
-         bramki cmentarne, murowane z  XV w.
-         grodzisko
-         cmentarzysko kurhanowe

Wierzchląd 
-         park krajobrazowy z  XVIII w.
 
 Witkowo
-         kościół filialny pw. MB Różańcowej, murowany, z  XV w.
 
Żarowo 
-         bramka cmentarna, murowana, z  XV w.
-         most kolejowy, wąskotorowy, stalowy, kratownicowy, z 1894 r.

Gmina stanowi idealny teren wypraw rowerowych i pieszych. Tutejsze jeziora i przepływająca południowym skrajem gminy rzeka Ina stwarzają dogodne warunki dla wędkarzy i kajakarzy. 

Warto zobaczyć: 

Suchań
-         kościół parafialny pw. MB Nieustającej Pomocy, murowany, z 2 poł. XV w., z wieżą z 1696 r.
-         bramki cmentarne, murowane, z 2 poł. XV w.
-         ruiny młynu, murowany, z 4 ćw. XIX w, ok. 1900 r.
 
Nosowo
-         kościół filialny pw. św. Franciszka z Asyżu, murowany, z 2 poł. XV w.
 
Sadłowo 
-         kościół filialny pw. NSPJ, murowany, z 2 poł. XIV w., i  1 poł. XVI w., przebudowany w XIX w.
 
Słodkówko 
-         kościół filialny pw. MB Szkaplerznej, murowany, z końca XV w. z  wieżą ryglową z 1741 r.
{vsig}images/turystyka/suchan/1{/vsig}
Suchanówko 
-         kościół filialny pw. Chrystusa Króla, murowany, z 1 ćw. XIV w., z  wieżą z XV w.
-         młyn wodny, ryglowy z 1827 r.
-         grodzisko
{vsig}images/turystyka/suchan/2{/vsig}
-         kościół parafialny pw. św. Jana Kantego, murowany, z 2 poł. XIII w. , przebudowany w . XIX w.
-         grodzisko
 
Żukowo 
-         kościół filialny  pw. św. Antoniego, murowany , z XV w.

Gmina ma piękny krajobraz, malownicze lasy, zasobne w zwierzynę i runo leśne oraz atrakcyjne jezioro Miedwie, z częścią sportowo-rekreacyjną w pobliżu miejscowości Zieleniewo - Morzyczyn.
 
Warto zobaczyć: 

Kobylanka
- lipa - Wieniec Zgody - znak pojednania między Stargardem a Szczecinem, rośnie do dziś. Protoplasta herbu Gminy (pomnik przyrody)
- lapidarium w Kobylance - jedyne na Ziemi Stargardzkiej
-         kościół  św. Antoniego Padewskiego z lat 1934-36
 
Bielkowo
- kościół filialny pw. św. Anny, murowany, z XV w.,  przebudowany w XIX w.
- bramki cmentarne, murowane, z XV w.

{vsig}images/turystyka/kobylanka/1{/vsig}

Kunowo 
- kościół filialny pw. MB Królowej Polski z 1582 r., przebudowany w XVIII w.

{vsig}images/turystyka/kobylanka/2{/vsig}
Rzeźbę gminy kształtuje Równina Nowogardzka z malowniczo położonymi jeziorami. Akweny te wraz z otaczającymi je lasami stanowią niewątpliwą atrakcję turystyczną, zachęcając do wędrówek pieszych, rowerowych, uprawiania sportów wodnych i kąpieli słonecznych. Przez gminę przepływa rzeka Krąpiel dostępna dla kajaków.
 
Warto zobaczyć:
 
Białuń 
-         kościół filialny pw. św. Michała Archanioła, murowany, gotycki, z 2 poł. XV w.
 
 Chlebówko
-         grodzisko
 
Kicko 
-         kościół filialny pw. MB Częstochowskiej, murowany, z końca XV w., przebudowany w XIX w.
 
Krzywnica 
-         kościół filialny pw. św. Stanisława BM, murowany, z końca XV w., przebudowany w 1813 r.
-         grodzisko
 
Łęczyca
-         kościół filialny pw. Ofiarowania NMP, murowany, z poł. XV w.
{vsig}images/turystyka/stdabrowa/1{/vsig}
Łęczyna
-         dwór murowany, neoklasycystyczny, z 4 ćw. XIX w.
-         folwark, murowany, z przełomu XIX/XX w.
-         park krajobrazowy z 2 poł. XIX w.
 
Nowa Dąbrowa 
-         kościół filialny pw. MB Pocieszenia, murowany, z końca XV w., z wieżą ryglową z XVIII w.
-         pałac murowany, z 4 ćw. XIX w.
-         park krajobrazowy z pocz. XIX w.
 
Parlino 
-         kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego, murowany, z przełomu XV/XVI w.
 
Stara Dąbrowa
-         kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca NMP, murowany, z początku XVI w.
-         dwór, murowany, z końca XVIII w,
-         park krajobrazowy z XVIII w. i 2 poł. XIX w.
 
Storkówko 
-         park krajobrazowy z XIX w.
 
Tolcz 
-         kościół filialny pw. MB Nieustającej Pomocy, murowany, z 2 poł. XV w.
-         ruiny dworu,  murowany,  z 1835 r., przebudowany w 1926 r.
-         park krajobrazowy z pocz. XIX w.

Gmina wyróżnia się malowniczym krajobrazem, który tworzą bujne lasy i liczne jeziora - cztery z nich: Krzemień, Dolice, Sierakowo i Okole posiadają drugą klasę czystości wód. Niewątpliwą atrakcją turystyczną jest tzw. Wstęga Ińska - malowniczy odcinek drogi z 56 zakrętami z Kóz do Ciemnika, wijący się wśród lasów bukowych tzw. Bieszczad Ińskich - wymarzone miejsce na wędrówki rowerowe. Teren gminy odwiedzają ptaki drapieżne: kanie, jastrzębie i orły bieliki, a to jest z kolei atrakcją dla ornitologów.
 
Warto zobaczyć:
 
Biała: 
-kościół filialny pw. Matki Boskiej Bolesnej, murowany, gotycki, z XV w.
 
Bytowo:
- kościół filialny pw. św. Wojciecha BM, murowany, z przełomu  XVI/XVII w., przebudowany w  XIX w.
- ruiny pałacu,  murowany z 1890 r.

{vsig}images/turystyka/dobrzany/1{/vsig}

- młyn wodny, murowany z  końca XIX w.
- park krajobraz z XIX w.

 

Dobrzany 
- kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, murowany, klasycystyczny, z 1782 r.
 
Kępno:
- wieża kościoła filialnego pw. św. Józefa, ryglowa, z 1767 r.

{vsig}images/turystyka/dobrzany/2{/vsig}

Krzemień:
- kościół filialny pw. Wniebowzięcia NMP, murowany, neogotycki, z 1 poł. XIX w.
 
Lutkowo:
- kościół filialny pw. Chrystusa Króla, murowany, neogotycki, z 1907 r.
- rezerwat przyrody „Stawy Lutkowskie"
 
Odargowo:
- kościół filialny pw. Przemienienia Pańskiego, murowany, z 2 poł. XV w., przebudowany w XIX w.

{vsig}images/turystyka/dobrzany/3{/vsig}

Ognica:
-kościół filialny pw. św. Apostoła. Piotra i Pawła, murowany, z 1600 r., z wieżą z 2 poł. XIX w.
 
Szadzko :
- ruiny kościoła, murowany, z ok. 1600 r.
- zamek z reliktami murowanymi i ziemnymi z XIV w. , przebudowany pod koniec XVI w., renesansowy, rozebrany w XVIII w.

{vsig}images/turystyka/dobrzany/4{/vsig}
Niepowtarzalne zasoby naturalne Marianowa i okolic spowodowały, ze ok. 75% powierzchni gminy objęte zostało Europejskim Programem NATURA 2000. Duże kompleksy leśne, stanowiące ponad 25% powierzchni gminy, bogate są w runo leśne i zasobne w zwierzynę łowną. Na ich obszarze znajduje się użytek ekologiczny „Stawy Lutkowskie" z siedliskiem żurawi oraz rozległe „Stawy Dzwonowskie" - miejsce gniazdowania wielu gatunków ptaków. Na terenie gminy znajdują się też dwa pięknie położone jeziora: Marianowskie i Wiechowskie. Rynnowe Jezioro Marianowskie wyróżnia się w regionie dużą czystością. Brzeg jest urozmaicony, w przeważającej części malowniczo zalesiony. Jezioro jest doskonałym miejscem do kajakowania, a bogate w ryby słodkowodne, jest także rajem dla wędkarzy.
 
Warto zobaczyć:
 
Dalewo 
-         ruiny kościoła, murowany, gotycki, z XV w.
{vsig}images/turystyka/marianowo/1{/vsig}
Dzwonowo 
-         kościół filialny pw. św. Jana Ewangelisty, murowany, gotycki, z 2 poł. XV w., przebudowany w XIX w.
-         pałac murowany, z XVIII w.
-         park krajobrazowy z przełomu XVIII/XIX w.
 
Gogolewo
-         kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, murowany, gotycki, z poł. XV w. , odbudowany w 1827 r.
 
Marianowo 
-         klasztor pocysterski: kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, murowany, gotycki, z przełomu XIII/XIV w., przebudowany w 1690 r., zachodnie skrzydło klasztoru murowane, gotyckie, z XV w. 
{vsig}images/turystyka/marianowo/2{/vsig}

Gmina leży w całości na terenie Ińskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny. Park obejmuje niezwykle cenne przyrodniczo i malownicze tereny Pojezierza Ińskiego. Wzgórza morenowe rozciągające się na północ i południe od miasta, wokół jeziora Ińsko, tworzą niepowtarzalny krajobraz. Charakterystycznym jego elementem jest najwyższe wzniesienie - Głowacz. Na terenie gminy znajduje się 10 jezior, z których największym i najczystszym jest jezioro Ińsko, zajmujące powierzchnię 650 ha. Akweny te stwarzają doskonale warunki do uprawiania kajakarstwa, nurkowania i wędkarstwa.
 
Warto zobaczyć:
 
Czertyń
- park krajobrazowy z XIX w.
 
Ińsko
- fragment murów obronnych, gotyckich, z XIV w.
- stacja kolejowa wąskotorowa, z przełomu XIX/XX w.
- rezerwaty przyrody „Kamienna Buczyna" wzdłuż promenady spacerowej nad jeziorem Ińskim i „Wyspa Sołtyski" na jeziorze Ińsko
- rezerwat przyrody „Głowacz"

{vsig}images/turystyka/insko/1{/vsig}

Linówko
- dzwonnica przy kościele filialnym pw. MB Różańcowej, ryglowa, z przełomu XVII/XVIII w.
- park krajobrazowy z XIX w.
- grodzisko
 
Miałka
- park krajobrazowy z  XIX w.
 
Storkowo
- pałac, murowany, neoklasycystyczny, z końca XVIII w., rozbudowany ok. 1900 r.
- park krajobrazowy z XIX w.
 
Studnica
- park krajobrazowy z XIX w.
 
Ścienne
- park krajobrazowy z  XIX w.
- grodzisko

Na terenie gminy znajduje się szereg zespołów przyrodniczo - krajobrazowych, które charakteryzują się nie tylko walorami krajobrazowymi, ale również stanowią ostoje i żerowiska dla zwierząt oraz lęgowiska dla ptaków, płazów i gadów. Są to głownie torfowiska z ginącymi i chronionymi gatunkami różnorodnych roślin, do których między innymi można zaliczyć: „Kania", „Łąki nad Okrą", „Wilcza Góra", „Sarnowo", „Moczary lublińskie", „Dolina Krąpieli". Jeziora występujące w gminie to jeziora polodowcowe, przeważnie typu rynnowego: Starzyc, Kamienny Most z pływającymi wyspami. Gmina graniczy także z jeziorem Woświn - jednym największych w województwie. Urozmaicona rzeźba terenu, jeziora, rzeki, lasy stwarzają mikroklimat i doskonałe warunki do rozwoju turystyki.

 

Warto zobaczyć:  

Bobrowniki: 
- kościół filialny pw. Narodzenia NMP, murowany, z  2 poł. XV w., z wieżą ryglową z XVII/XVIII w., przebudowaną w XIX w.
- park krajobrazowy z  XIX w.
 
Chociwel 
- kościół parafialny  pw. Matki Boskiej Bolesnej, murowany w stylu  gotyckim, z  poł. XV w., restaurowany w XIX w.

{vsig}images/turystyka/chociwel/1{/vsig}

- fragment murów obronnych budowanych w stylu gotyckim, z  XIV w.
-grodzisko
 
Lisowo:
- park krajobrazowy z  XIX w.
 
Starzyce:
- park krajobrazowy z XIX w.
 
Długie: 
- kościół filialny pw. św. Anny, murowany, z XV w., rozbudowany w 1892 r.
 
Kamienny Most:
- pałac murowany z 1 poł. XVII w. i  1 poł. XIX w.
- park krajobrazowy z XIX w. z jeziorem z pływającymi wyspami
 
Wieleń:
- park krajobrazowy z przełomu XVIII/XIX w.
 
Oświno:  
- park krajobrazowy z  XIX w.
 
Bród: 
- pałac murowany z końca XIX w.
- park krajobrazowy z XIX w.
 
Karkowo: 
- ruiny pałacu murowanego, neogotycki, z XIX w.
- park krajobrazowy z 2 poł. XVIII w.

Kania:
- kościół parafialny pw. św. Stanisława Kostki, murowany, z końca XV w., z ryglową wieżą z XVIII w.
- pałac murowany z lat 70. XIX w.
- park krajobrazowy z 1 poł. XIX w.